Hayır. Etox’un bugün geçerli bir fiyat listesi ya da siparişe açık bir modeli yok. İnternette görülen 30 bin TL, 75 bin TL ve 150 bin TL gibi rakamlar yıllar önce açıklanan hedef fiyatlar.
Etox’un hikâyesi Zafer ile başladı
Ankara’da Ertex Oto Dekorasyon çatısı altında geliştirilen Etox Zafer, 30 Ağustos 2007’de tanıtıldı. Dönemin haberlerinde tasarım ve gövde çalışmasının Türkiye’de yapıldığı, motor seçeneklerinin ise farklı yabancı üreticilerden alınmasının planlandığı anlatılıyordu.
Zafer yalnızca fuarda sergilenen bir maket değildi. Araç yol testlerine çıktı, tip onayı aldı ve sipariş toplandığı açıklandı. Yine de birkaç otomobilin ötesine geçilemedi; düzenli üretim ve teslimat başlamadı. Etox Zafer bugün bu nedenle üretime çok yaklaşmış bir yerli spor otomobil girişimi olarak hatırlanıyor.
Elektrikli Etox tek bir araçtan ibaret değildi
Etox hakkında yıllara yayılan haberler iki ayrı elektrikli çalışmayı sık sık birbirine karıştırıyor. 2011’de Zafer’in elektrikli bir spor otomobil sürümü için 250 kilometre menzil ve 120 km/s azami hız hedefleri açıklandı. O tarihte seri üretim hattı için kamu desteğinin beklendiği de haberlerde yer aldı.
Ocak 2013’te Ercan Malkoç ve ODTÜ iş birliğiyle geliştirilen elektrikli spor otomobil prototipi tanıtıldı. Yaklaşık 20 aylık çalışma sonunda 180 kilometre menzil ve 170 km/s azami hız hedefi açıklandı. Bu rakamlar satışa çıkmış bir otomobilin test sonuçları değil, prototip için paylaşılan değerlerdi.
Yeşil Etox E-V ise hafif ticari araçtı
Aynı yıl gösterilen yeşil Etox E-V, Zafer kupeden farklı bir araçtı. Hafif ticari kullanım için geliştirilen prototipte 130–150 kilometre civarında menzil, ev prizinden 6–7 saatlik şarj ve 30 bin TL başlangıç fiyatı hedefleniyordu. Yıl sonunda satışa çıkacağı söylendi, fakat araç bayilere ulaşmadı.
Etox neden yollarda yaygınlaşmadı?
Bir otomobili çalışır hâle getirmek işin yalnızca ilk kısmıydı. Etox’un ayrıca motor tedarikini, üretim hattını, finansmanı, yedek parçayı ve servis ağını birlikte kurması gerekiyordu. Zafer tip onayı alarak önemli bir eşiği geçti, fakat onu sürekli üretecek düzen kurulamadı.
Bu yüzden Etox’u yalnızca “başarısız bir proje” diye kapatmak da doğru değil. Ortada gerçekten yola çıkan otomobiller vardı; eksik kalan taraf, bunları müşteriye düzenli biçimde ulaştıracak üretim ve satış yapısıydı.
Etox fiyatı neden hâlâ aranıyor?
Arama sonuçlarında yıllar önce açıklanan rakamlar hâlâ göründüğü için Etox’un bugün sipariş edilebildiği sanılabiliyor. Zafer için 75–150 bin TL aralığı, elektrikli hafif ticari araç içinse 30 bin TL hedefi konuşulmuştu. Bunlar bugün geçerli satış fiyatları değil; enflasyonla günümüze çevirmek de gerçek bir Etox fiyatı vermez.
Satışa çıkan tekil bir Etox görülürse onu sıradan bir ikinci el otomobil gibi değerlendirmemek gerekir. Aracın hangi prototip olduğu, tescil kaydı, kullanılan motor ve batarya ile parça bulunabilirliği fiyatından daha önemli hâle gelebilir.