Teknik dönüşüm rehberi

Elektrikli Araba Dönüşüm Kiti

İçten yanmalı bir aracı elektrikliye çevirmek, motoru söküp yerine elektrik motoru takmaktan ibaret değildir. Araç uyumu, batarya yerleşimi, fren ve direksiyon yardımcıları, yüksek gerilim güvenliği, testler ve tescil birlikte ele alınmalıdır.

Özet

Türkiye’de bir aracı elektrikliye dönüştürmek teknik olarak mümkün; süreç zor ve maliyetlidir. Hazır parça seti satın almak yeterli değildir. Araç uyumu, mühendislik, yüksek gerilim güvenliği, test ve ruhsata işleme birlikte çözülmeden araç trafiğe çıkarılamaz.

Elektrikli araba dönüşümü nasıl yapılır?

Dönüşümde içten yanmalı motor ve yakıt sistemi çıkarılır; aktarma organlarında yapılacak değişiklik ise aracın yapısına göre belirlenir. Yerlerine elektrik motoru, batarya paketi, kontrol ünitesi ve şarj donanımı yerleştirilir. Aracın dingil yükleri ve ağırlık dağılımı yeniden hesaplanır; fren, direksiyon ve iklimlendirme sistemleri de yeni düzene uyarlanır.

Elektriğe dönüştürülmüş beyaz Volkswagen e-Beetle yolda
eClassics’in dönüştürdüğü bu Beetle, Volkswagen e-up! temelli elektrik motoru ve batarya sistemi kullanıyor.
  1. Aracı incelemeAraç tipi, şasi, ağırlık ve kullanım amacı incelenir.
  2. ProjeMotor, batarya, elektrik donanımı ve güvenlik düzeni belirlenir.
  3. MontajTeknik özellikleri belgelenmiş parçalar araca yerleştirilir.
  4. Test ve ruhsatGerekli incelemeler, onay ve ruhsat işlemleri tamamlanır.

Dönüşüm kitinde hangi parçalar bulunur?

Hazır bir kit, her araca takılan standart bir paket değildir. Araç segmentine ve aktarma yapısına göre hazırlanır. Temel kapsamda elektrik motoru veya elektrik ünitesi, batarya seti, kontrol ünitesi, kablolar, bağlantı aparatları ve şarj adaptörleri bulunur; batarya kutusu, soğutma ve yardımcı sistem çözümleri projeye göre tamamlanır.

e-Beetle’ın elektrik motoru, aktarma sistemi ve arka tekerlekleri
e-Beetle dönüşümünde motor ve tek kademeli şanzıman arka aksta; batarya sistemi ise tabanın altında yer alıyor.

Temel Sistem Parçaları

Elektrik ünitesiElektrik motoru, kontrol ünitesi ve mekanik bağlantılar
BataryaBatarya seti, koruyucu kutu ve batarya yönetim sistemi
ŞarjAraç içi şarj cihazı, şarj girişi, adaptörler ve koruma elemanları
BağlantılarKablolar, bağlantı aparatları ve araca özel yerleşim parçaları
Yardımcı sistemler12 volt besleme; fren, direksiyon, ısıtma ve iklimlendirme çözümleri

Türkiye’de Mevzuat ve TSE İşlemleri

AİTM Yönetmeliği’nin 11. maddesi, M ve N kategorisindeki araçların elektrikliye dönüşümünü seri tadilat kapsamında düzenliyor. Bunlar, yolcu ve yük taşıyan motorlu araç kategorileri. Münferit dönüşüm ise yalnız temel aracın üreticisinin kendi ürettiği araçlar için yapabileceği bir işlem. Bu nedenle bağımsız bir atölyeye tek araç götürmek, münferit onay yolunun kullanılabileceği anlamına gelmiyor.

Seri tadilat başvurusunu firma, yetkili teknik sorumlusu aracılığıyla yapıyor. Süreçte teknik dosya, prototip araç ve gerektiğinde üretim veya montaj yeri inceleniyor. Satın alacağınız kitin parça belgeleri ile aracın dönüşüm onayı farklı belgeler; işe başlamadan aracınızın tipinin hangi onay kapsamında olduğunu öğrenin.

İşe başlamadan hangi belgeleri isteyin?

  • Seri tadilat tip onayının numarası, firma bilgisi ve kapsadığı araç tipi.
  • Sizin aracınıza uygulanacak motor, batarya ve yerleşimin onay kapsamıyla eşleşmesi.
  • Teslimde verilecek araç uygunluk belgeleri ile test, muayene ve tescil işlerini kimin tamamlayacağını belirten sözleşme.

Dönüşüm, Proje ve Parça Hizmetleri

Dönüşüm montajı, tip onay danışmanlığı ve batarya üretimi ayrı hizmetler. Aşağıdaki firmaların çalışma alanları ve müşteri kapsamları da buna göre farklılaşıyor.

Ticari araç dönüşümü

IMBC Otomotiv

Hizmet
Ticari araç dönüşümü, elektrikli araç üretimi ve batarya sistemleri.
Adres
Maslak, Sarıyer, İstanbul; Bolu şubesi
Kurumsal Ar-Ge

Devimsel

Hizmet
Otomotiv şirketleri ve araştırma kurumları için dönüşüm ve alt sistem geliştirme; bireysel perakende hizmeti vermiyor.
Adres
Bilişim Vadisi, No: 143/8-Z01, Gebze, Kocaeli
Proje Danışmanlığı

Anemon Mühendislik

Hizmet
Tip onayı, teknik dosya ve test süreçlerinde mühendislik danışmanlığı.
Adres
Mehmet Akif Ersoy Mah., Yenimahalle, Ankara
Proje Danışmanlığı

Bilgen Araç Proje

Hizmet
Araç tadilat projelendirmesi.
Adres
Giyim Sanatkarları İş ve Ticaret Merkezi, 3. Ada A Blok No: 12, Başakşehir, İstanbul
Parça ve sistem üretimi

IMECAR

Hizmet
Batarya paketleri, batarya yönetim sistemleri ve elektrikli araç bileşenleri.
Adres
Bankalar Sok. 1, Serbest Bölge, Konyaaltı, Antalya

Elektrikli araba dönüşüm kiti Fiyatları

Dönüşüm fiyatı; motorun gücüne, bataryanın kullanılabilir kapasitesine ve araca özel yapılacak parçalara göre değişir. Şarj donanımı, soğutma, montaj, proje, test ve ruhsat giderlerini de bütçeye ekleyin. Teklifte bu işlerin hangilerinin fiyata dahil olduğunu ayrı ayrı görün.

Teklifte ayrı gösterilmesi gereken kalemler

DonanımMotor, kontrol ünitesi, batarya, batarya yönetim sistemi, şarj cihazı ve yardımcı sistemler
MühendislikParçaların yerleşimi, bağlantı aparatları, batarya kutusu, kablolama ve soğutma sistemi
Resmî işlemlerProje, test, belge, muayene ve ruhsata işleme giderleri
Satış sonrasıGaranti kapsamı, arıza tespiti, yazılım ve yedek parça desteği

Firma seçerken sorulacak 8 soru

  1. Aracımın tam tipi ve donanımı mevcut onayın kapsamında mı?
  2. Batarya hücrelerinin üreticisi ve kimyası nedir; parça kayıtları teslim edilecek mi?
  3. Bataryanın kullanılabilir kapasitesi kaç kWh ve garanti hangi kapasite kaybına kadar geçerli?
  4. Batarya kutusu suya, darbeye ve aşırı ısınmaya karşı nasıl korunuyor?
  5. Fren desteği, direksiyon ve klima dönüşümden sonra nasıl çalışacak?
  6. Proje, test, muayene ve ruhsata işleme giderleri fiyata dahil mi?
  7. Arıza hâlinde yedek parça ve yazılım desteğini kim sağlayacak?
  8. Daha önce tamamlanmış ve ruhsata işlenmiş benzer bir aracı görebilir miyim?
e-Beetle’ın arka lambasının altındaki şarj girişine bağlı kablo
e-Beetle’ın şarj girişi, sağ arka lambanın altına yerleştirilmiş.

Hangi araçları dönüştürmek mantıklı?

Her gün sabit rotada çalışan, şasisi sağlam ve uzun süre hizmette kalacak bir ticari araçta maliyet hesabı yapılabilir. Binek otomobilde dönüşüm bedeli; beklenen menzil, ikinci el değeri, garanti ve güvenlik açısından yeni ya da kullanılmış seri üretim bir elektrikli araçla karşılaştırılmalıdır. Karşılaştırmaya yalnız kit fiyatını değil, araca özel mühendisliği ve resmî işlemleri de katın.

Mevcut aracı daha uzun süre kullanmak yeni araç üretme ihtiyacını erteleyebilir. Buna karşılık batarya üretimi, aracın dönüşümden sonra kaç yıl kullanılacağı ve elektriğin kaynağı toplam çevresel etkiyi değiştirir.