Sel suyuna girmeyin. Su altında kalmış elektrikli aracı denemek için çalıştırmayın veya şarja bağlamayın. Duman, tıslama ya da belirgin ısınma varsa uzaklaşın ve 112’yi arayın.
| Durum | Yapılacak İş |
|---|---|
| Yol suyla kaplı | Geçmeye çalışmayın; daha yüksek ve güvenli bir güzergâh seçin. |
| Araç su altında kaldı | Yeniden çalıştırmayın veya şarja bağlamayın; yol yardımına su baskınını bildirin. |
| Duman, tıslama veya ısınma var | Uzaklaşın, 112’yi arayın ve aracın elektrikli olduğunu söyleyin. |
Sel sırasında araçtaysanız
Suyla kaplı bir yolun derinliğini ve altındaki zeminin durumunu dışarıdan anlayamazsınız. Akıntı, aracı sürükleyebilir; yol veya köprü zarar görmüş olabilir. Aracın yüksek olması ya da elektrik motoruyla çalışması bu geçişi güvenli yapmaz.
Sular aracın çevresinde yükseliyorsa, kendinizi tehlikeye atmadan çıkabiliyorsanız aracı bırakıp yüksek ve güvenli bir yere geçin. Akıntının içinden yürümeye veya yüzerek karşıya geçmeye çalışmayın. Çıkış güvenli değilse 112’ye konumunuzu bildirin; aracı kurtarmak için suya geri dönmeyin.
Su çekildiğinde hemen kullanmayın
Aracı denemek için çalıştırmayın, şarja bağlamayın veya kısa bir tur atmayın. Su hasarı, aracın ilk anda çalışıp çalışmamasından anlaşılamaz. Yol yardımına elektrikli aracın su altında kaldığını bildirin; taşıma ve bekletme yerini ekiplerin değerlendirmesine bırakın. Hasarlı araç kapalı garaja, yapıların veya diğer araçların yakınına alınmamalıdır.
Ekran kapalıysa batarya boş mu?
Elektrikli araçta ekran, kilitler ve kontrol birimleri düşük gerilimli elektrik sistemine bağlıdır. Bu sistemin aküsü bitmiş veya bağlantıları hasar görmüşse araç hiçbir tepki vermeyebilir. Buna rağmen motoru besleyen yüksek gerilimli bataryada enerji kalabilir. “Araç açılmıyor, demek ki elektriği bitmiş” diye düşünerek kablolara veya batarya parçalarına müdahale etmeyin.
2022’de Florida’da sel hasarı gören bir Lucid Air’in bataryası aylar sonra açıldığında içinde hâlâ su vardı. Paket aynı zamanda yüksek gerilimini koruyordu. Beklemek, selden çıkan bir bataryanın kendiliğinden boşalacağı anlamına gelmiyor; 12 V aküsünü takviye etmek de su hasarını çözmüyor.
Su bataryanın neresine ulaşmış olabilir?
Bir batarya paketinde hücrelerin yanı sıra elektrik bağlantıları ve sigortalar da bulunabilir; şarj ve kontrol bileşenlerinin konumu ise tasarıma göre değişir. Suyun hangi bölmeye ulaştığı, hasarın kapsamını değiştirir.
Örneğin sel hasarlı bir Tesla Model 3’te bağlantı ve şarj bileşenlerinin bulunduğu elektronik bölmeye su girmiş, korozyon oluşmuştu. Hücrelerin bulunduğu ana bölmede ise su girişine rastlanmadı. Hücrelerin kuru kalması, bataryaya bağlı diğer parçaların da sağlam olduğu sonucunu vermiyordu.
Suyun girmesi için batarya kasasında büyük bir delik bulunması gerekmez. Kapak contasındaki bir boşluk, sızdırmazlığını kaybetmiş bir soket veya havalandırma parçası da giriş yolu oluşturabilir. Bu nedenle servisin yalnız görünen ıslaklığı temizlemesi değil, suyun nereden girdiğini ve hangi parçalara ulaştığını belirlemesi önemlidir.
Yağmur, sel ve tuzlu su aynı durum değildir
Yağmur altında olağan kullanım ile aracın uzun süre su altında kalması farklıdır. Bir batarya muhafazasının suya karşı koruma derecesi, belirli test koşullarını anlatır. Selde suyun derinliği, araç üzerinde kaldığı süre ve içindeki tuz veya tortu değişir. Bir koruma derecesini ya da modelin su geçiş bilgisini, suyla kaplı yola girme izni olarak okumayın.
Tuzlu su kuruyunca risk biter mi?
Tuzlu su, elektrik bağlantılarında ve metal parçalarda korozyona yol açabilir. Batarya üzerindeki koruyucu katmanların altında veya paketin içinde kalan nem de bu süreci besleyebilir. Dışarıdan kuru görünen bir araçta içerideki hasar ilerlemeye devam edebilir; sorunların hepsinin ilk gün ortaya çıkması gerekmez.
Su hasarı her araçta aynı sonucu doğurmaz. Bir araçta bağlantılar etkilenirken diğerinde hücrelerin bulunduğu bölmeye de su ulaşabilir. Her su basmış elektrikli aracın yanacağı söylenemez; yangın çıkmamış olması da yeniden sürüş veya şarj için güvenlik onayı değildir.
Su baskınından sonra şarj donanımı
Su basmış priz, uzatma kablosu, şarj cihazı veya bağlantı ucunu kullanmayın. Su içindeyken fişe, kabloya ya da cihaza dokunup bağlantıyı kesmeye çalışmayın. Alanın elektrik güvenliği sağlanmadan donanıma yaklaşmayın.
Araç incelenmiş olsa bile su basan ev tesisatı ve şarj cihazı ayrı değerlendirilmelidir. Tesisatı yetkili elektrik uzmanına, cihazı üreticisinin yönlendirdiği servise kontrol ettirin. Yalnızca dış yüzeyi kurutmak yeniden kullanım kararı değildir.
Çekiciye ve servise hangi bilgileri verin?
Yol yardımını ararken marka ve modelin yanında aracın elektrikli olduğunu ve su baskını geçirdiğini söyleyin. Suyun yaklaşık seviyesini, araçta ne kadar süre kaldığını ve biliniyorsa tatlı mı tuzlu mu olduğunu anlatın. Olaydan sonra çalıştırma veya şarj denemesi yapıldıysa bunu da bildirin.
Taşıma yöntemi modelin kılavuzuna ve aracın hasar durumuna göre seçilmelidir. Aracı kendi başınıza çekmeye, yüksek gerilim bağlantılarını sökmeye veya paketi açıp kurutmaya çalışmayın.
| Kontrol Alanı | Sorulacak Soru |
|---|---|
| Düşük gerilim sistemi | Akü ve kablo tesisatındaki hasar, aracın açılmasını veya bataryayla iletişimi etkiliyor mu? |
| Batarya Bağlantıları | Soketlerde ve elektronik bölümlerde su, tortu veya korozyon var mı? |
| Ana batarya paketi | Hücrelerin bulunduğu bölmeye su ulaşmış mı; elektriksel yalıtım ve batarya ölçümleri ne gösteriyor? |
| Sızdırmazlık | Suyun giriş noktası belirlendi mi; conta, kapak ve bağlantılardaki sorun nasıl giderilecek? |
İncelemenin kapsamını, elektrikli aracın yüksek gerilim sistemi üzerinde çalışmaya yetkin servis belirlemelidir. Yalnızca kabinin temizlenmesi veya uyarıların silinmesiyle yetinmeyin. Tespit edilen hasarı, önerilen onarımı ve yeniden sürüş ile şarj kararını yazılı alın.
Sigorta şirketine olayı bildirin; güvenli bir yerden çekilmiş fotoğrafları ve servis kayıtlarını saklayın. Aracı belgelemek için tehlikeli alana girmeyin.
Sık Sorulanlar
“Bir gün kurusun, sonra şarj ederim” doğru mu?
Hayır. Her araç için geçerli bir bekleme süresi yoktur. Dış yüzeyin kuruması, kapalı bölmelerdeki suyun veya korozyonun giderildiğini göstermez. Yeniden şarj kararı takvime göre değil, teknik incelemenin sonucuna göre verilmelidir.
Bataryanın mutlaka değişmesi gerekir mi?
Tek başına su baskını fotoğrafı bu kararı verdirmez. Suyun ulaştığı bölümler, bağlantıların durumu, elektriksel yalıtım ve hücrelerin ölçüm sonuçları birlikte değerlendirilir. Servis bu araç için uygun onarım veya değişim kararını vermelidir.
Araç çalışıyorsa servise kendim gidebilir miyim?
Su altında kalmış aracı, çalışıyor olsa bile teknik inceleme yapılmadan sürmeyin. Yol yardımıyla güvenli taşıma ayarlayın.
Duman veya tıslama başlarsa ne yapmalı?
Araca yaklaşmayın, içinden eşya almaya dönmeyin. Uzaklaşın ve 112’ye aracın elektrikli olduğunu, su baskını geçirdiğini ve gördüğünüz belirtileri bildirin. Yangın güvenliği rehberi, hasarlı bataryaya müdahalenin neden uzman ekip gerektirdiğini açıklar.